کنترل ولو

کنترل ولو یکی از مهم ترین تجهیزات کنترلی ابزار دقیق کنترل ولو یا شیرهای کنترلی است. از این ولوها برای پایش یک فرایند و کنترل آن به بهترین شکل ممکن ، استفاده می شود. کنترل ولو در صنایع مختلف که در زیر مجموعه ی خود دارای پایپ لاین ها یا خطوط لوله متعدد هستند ، برای کنترل جریان های مختلف از سیالات کاربرد دارد.

کنترل ولو کنترل ولو کنترل ولو
کنترل ولو

کنترل ولو یکی از تجهیزات ابزار دقیق مهم برای کنترل پارامترهایی مثل فشار ، دما و جریان می باشد. کنترل ولو شیری است که با نیرویی غیر از نیروی محرکه ی انسانی باز و بسته می شود. شیر کنترل دارای یک مکانیزم محرک متصل است. این مکانیزم محرک با فرمان هایی که از بخش کنترل کننده ی پالایشگاه یا واحد صنعتی می گیرد می تواند ولو را باز یا بسته کرده و با این کار جریان سیال دورن خط لوله را کنترل کند. فرمان هایی از سمت بخش کنترل کننده به محرک می رسند در لوپ کنترل قرار دارند.

کنترل ولو به عنوان عنصر نهایی در مجموعه تجهیزات ابزار دقیق در یک عملیات کنترلی شناخته می شود.

در یک فرایند کنترلی که با استفاده از یک ولو کنترلی پیشروی دارد موارد زیر اجزای عملیات را تشکیل می دهند:

  • جریان عبوری یک سیال درون خط لوله که باید اندازه گیری شود
  • یک سنسور اندازه گیری جریان که جریان سیال را برآورد می کند
  • یک کنترلر که سیگنال های ارسال شده از واحد کنترل را از لوپ کنترل به محرک ولو ارسال می کند
  • یک محرک که فرمان های کنترلر را روی ولو اجرا می کند
  • و یک ولو کنترلی که جریان سیال را با باز یا بسته شدن و یا پایش کنترلی تحت کنترل دارد.

مجموع موارد فوق در کنار یکدیگر می توانند جریان درون یک لوله را کنترل کنند و برای کنترل هر جریان و یا هر سیالی از کنترل ولو مخصوصی را انتخاب می کنند.

برای دسته بندی این ولو ها آن را در دو زیر مجموعه قرار می دهند. کنترل ولو off/on و کنترل ولو کنترلی.

در ولوهای ابزار دقیق کنترلی میزان جریان جابجا شده از مقطع ولو یا همان دبی از صفر تا صد قابلیت تنظیم دارد اما در کنترل ولوهای off/on ولو یا کاملا باز است یا کاملا بسته.

این ولوها به لحاظ نوع باز یا بسته شدن نیز دسته بندی می شود.

  • ولوهایی که کنترل جریان را از طریق حرکت رفت و برگشتی (خطی) یا stem انجام می دهند. این ولوها از نوع سوزنی ، کروی یا دروازه ای می باشند.
  • ولوهایی که کنترل جریان را از طریق حرکت دورانی یک دیسک یا کره انجام می دهند. ولوهای پروانه ای یا توپی از این نوع هستند.

Actuator یا محرک 

محرک یا اکچوئیور ابزاری است که نیروی محرک خارجی مثل برق یا نیروی پنوماتیکی را به نیروهای خطی یا دورانی تبدیل می کند.

محرک ولو کنترلی نیز می تواند به انواع گوناگون تقسیم شود و می تواند به صورت خطی یا دورانی باشند. محرک یا actuator برای عملکرد خود باید نیروی محرکه ی خارجی داشته باشد. این نیروی محرکه می تواند از طریق محرک های پنوماتیکی یا برقی باشد.

کاربرد کنترل ولو در صنایع

  • سیستم های حفاری دریایی
  • کنترل واحد تزریق شیمیایی
  • سیستم غواصی
  • منبع هوا
  • شیرهای آتش نشانی
  • تنظیم فشار روغن
  • کمپرسورها
  • ماشین آلات تولیدی
  • سیستم های پالایشگاهی و پتروشیمی

کنترل ولوها می توانند در هر منطقه ای از خطوط لوله و یا بر روی اتصالات مختلف در پالایشگاه ها ، صنایع پتروشیمی و غیره نصب شده و عهده دار کنترل جریان سیال درون لوله باشند. 

اطفا حریق در کار گرم

اطفا حریق در کار گرم یکی از زیر مجموعه های نظام یکپارچه ی HSE است که در مراحل انجام عملیات هات تپ از اهمیت ویژه ای برخوردار است. صلاحیت ایمنی پیمانکاران یا HSE بر پایه ی سه اصل سلامت و بهداشت (health)  ، ایمنی (safety) و محیط زیست (environment) تنظیم شده است. این نظام جهانی می کوشد تا افراد را طبق منطق و اصول ایمنی در محیط کار مصون نگه دارد. سازمان های بزرگ و مختلفی در سراسر جهان با اصول HSE در ارتباط هستند. یکی از این سازمان ها NFPA یا سازمان بین المللی محافظت در برابر آتش است. اطفا حریق در کار گرم اصول و ضوابطی جهانی دارد که دانستن آن ها می تواند ایمنی کارکنان و عملیات را تضمین کند.

اطفا حریق در کار گرم اطفا حریق در کار گرم اطفا حریق در کار گرم
اطفا حریق در کار گرم

در محیط های صنعتی مثل پالایشگاه ها و نیروگاه ها و به طور کلی تمامی محیط هایی که کار گرم در آن ها انجام می شود ، نوع عملیات و هم چنین مواد موجود در محیط خطراتی از جمله ایجاد آتش سوزی به همراه خواهند داشت. راهکار مقابله با آتش سوزی احتمالی در حین انجام عملیات ، آشنایی با اصول اطفا حریق در کار گرم است.

شرایط محیطی و مواد شیمیایی مترشحه یا شناور در آب ، خاک و هوا می تواند خطر آتش سوزی در کار گرم را به دنبال داشته باشد. هم چنین نوع عملیات هات تپی یا کار گرم مثل جوشکاری و برش روی خط لوله نیز به دلایلی می توانند حریق ایجاد کنند.

همان طور که می دانید برای سرهم بندی و مونتاژ اتصالات انشعابی در پروژه های هات تپ از عملیات جوشکاری استفاده می شود. دمای ایجاد شده روی خطوط لوله ای که درون آن ها سیالات قابل اشتعال و انفجار وجود دارد یکی از خطرات تهدید کننده کار گرم است که توانایی ایجاد حریق را خواهد داشت. هم چنین در محیط هوایی پالایشگاه ها و دیگر واحدهای صنعتی گازهایی انتشار می یابند که حاصل برهمکنش های شیمیایی در آن واحد یا پالایشگاه هستند. نشت و انتشار این گازها در محیط می تواند نقطه ی تقابلی میان آن ها و حرارت موجود در کار گرم ایجاد کند. اگر این گازهای خاصیت اشتعال و انفجار داشته باشند پس از اینکه در تماس با حرارت قرار بگیرند ایجاد آتش سوزی محتمل خواهد بود.

علاوه بر این ها مجریان عملیات هات تپ در برخی از عملیات ها با خطوط لوله ای سر و کار دارند که دمای سیال درون آن ها بسیار زیاد است که پس از ایجاد برش روی خط لوله توسط دستگاه هات تپ دمایی بالغ بر ۵۰۰ درجه سانتی گراد تولید خواهد کرد. پرواضح است که هرگونه سهل انگاری در حین انجام عملیات می تواند تبعات جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد.   

براساس موارد ذکر شده آتش سوزی یکی از حوادث تهدید کننده عملیات هات تپ خواهد بود. گروه اجرایی عملیات هات تپ باید آموزش های لازم برای اطفا حریق در کار گرم و پس از هرگونه آتش سوزی احتمالی را کسب کرده باشد. اطفا حریق در کار گرم زیر مجموعه ای از دانش اصول ایمنی را تشکیل می دهد.

روش های عمومی اطفا حریق در کار گرم

  • سرد کردن : در این روش می توان با استفاده از آب شعله ی ایجاد شده یا هر ماده یا شیء در حال سوختن را سرد کرد. در این موقعیت هر چه ذرات آب ریزتر باشند ، قدرت جذب حرارت در آن ها بالاتر خواهد بود.
  • جداسازی ماده ی سوختنی : بستن شیر تامین کننده ی ماده ی سوختنی یا قطع جریان آن هم چنین پایان دادن به فرایند برش یا جوشکاری می تواند از اشتعال بیش تر جلوگیری به عمل آورد.
  • استفاده از گاز هایی نظیر گاز کربن دی اکسید (CO2) و هم چنین پودر های مخصوص اطفا حریق. استفاده از این گاز یا ترکیبات پودری در روند اکسیداسیون و افزایش میزان آتش سوزی خلل ایجاد کرده و موجب اطفا حریق می شوند.

فازهای عملیاتی هات تپ معمولا جز مکان های پر خطر در اصول اطفا حریق هستند. در این اماکن تراکم مواد سوختنی بالاتر از ۱۰۰ کیلوگرم در متر مربع می باشد. پالایشگاه ها و نیروگاه ها و هم چنین واحد های پتروشیمی جزء این اماکن هستند. بنابراین اطفا حریق در کار گرم اصول یکپارچه ای در این اماکن خواهد داشت.

اطفا حریق در کار گرم

اطفا حریق در کار گرم اصولا به صورت دستی بوده و با استفاده از کپسول های آتش نشانی انجام می شود.

کپسول های آتش نشانی با حداکثر وزن ۱۴ کیلوگرم حاوی گاز یا مواد مناسبی هستند که عملیات اطفا حریق را انجام می دهند.

گروه اجرایی عملیات هات تپ چه در کارگاه صنعتی خود و چه در فاز عملیاتی در مناطق و اماکن پرخطر از دو نوع کپسول آتش نشانی جهت اطفا حریق استفاده خواهد کرد.

کپسول های آتش نشانی حاوی گاز کربن  دی اکسید (CO2) : این کپسول ها اصولا برای خاموش کردن آتش سوزی حاصل از تجهیزات الکتریکی و اتصالی برق است. این کپسول ها عموما در کارگاه در کنار تابلوی برق نصب می شوند تا در حین آتش سوزی در دسترس اعضای حاضر در کارگاه باشند.

کپسول های آتش نشانی پودری : خاموش کننده های پودری در عملیات هات تپ در فاز عملیاتی و در دسترس گروه قرار می گیرند. این کپسول ها بر اساس نوع مواد تشکیل دهنده به دو نوع خشک و شیمیایی تقسیم می شوند.

پودر شیمیایی گرد یا پودر بسیار نرمی است که از مخلوط یک یا چند ماده شیمیایی و بعضی افزودنی ها تشکیل شده است. مواد افزودنی برای کسب مقاومت در برابر چسبندگی ، در اثر جذب رطوبت یا گرما به کار می رود .

پودر های خاموش کننده را بر اساس آنکه ماده اصلی آنها چه بوده و برای مبارزه با چه حریقی مناسب باشد به انواع گوناگونی تقسیم کرده اند ، که مهمترین آنها عبارتند از:

 پودر بی کربنات سدیم ( جوش شیرین ) ، بی کربنات پتاسیم ، بی کربنات پتاسیم با بنیان اوره ، کلرید پتاسیم ، فسفات آمونیوم و مانکس.

اینکه کدام یک از مواد فوق به عنوان ماده ی اطفا حریق انتخاب شود بسته به خطرات زیست محیطی و مواد و سیالات موجود در محیط عملیاتی خواهد داشت.

دیگر وسایل ایمنی در آتش سوزی و اطفا حریق توسط کارفرما در اختیار و دسترس گروه اجرایی عملیات هات تپ قرار خواهد گرفت.    

گروه اجرایی و ایمنی عملیات هات تپ می بایست طبق دستور العمل های تدوین شده توسط سازمان های استاندارد ملی و بین المللی ، کپسول های اطفا حریق را به صورت سالیانه شارژ کنند تا از کارکرد درست کپسول و هم چنین صحت و سلامت ماده ی خاموش کننده حریق درون کپسول اطمینان حاصل نمایند. هم چنین این افراد باید در مورد تمامی اصول ایمنی اطفا حریق در کار گرم دانش کافی را کسب کنند.

هم چنین افراد حاضر در فاز عملیاتی هات تپ می بایست آموزش های لازم جهت استفاده ی درست از کپسول آتش نشانی و اصول اطفا حریق در کار گرم و هم چنین نوع برخورد با ماده مشتعل را بیاموزند.                         

اتصالات نشت بند (Leak Repair)

اتصالات نشت بند جزء تجهیزات تعمیراتی خطوط لوله می باشند. این اتصالات زمانی استفاده می شوند که توقف جریان سیال درون خط لوله امکان پذیر نبوده و یا دسترسی به خط لوله برای انجام تعمیرات امکان پذیر نباشد. استفاده از این اتصالات موجب صرفه جویی در وقت و هزینه خواهد شد.

اتصالات نشت بند (اسپلیت اسلیو) اتصالات نشت بند اتصالات نشت بند (Leak Repair)
اتصالات نشت بند (اسپلیت اسلیو)

 برای مثال زمانی که خط لوله در عمق آب قرار داشته باشد ، در عملیات تعمیراتی نیاز به کار طاقت فرسا و طولانی مدت توسط غواصان در عمق آب خواهیم داشت اما با استفاده از اتصالات نشت بند می توانیم روشی مقرون به صرفه از نظر هزینه و زمان را برای تعمیرات خطوط لوله در نظر بگیریم.

اتصالات در عملیات هات تپ شامل دو زیر مجموعه هستند که اتصالات انشعابی و اتصالات نشت بند نامیده می شوند. اتصالات انشعابی همان اتصالاتی هستند که به منظور انشعاب گیری از خطوط لوله در کارگاه ساخته و روی خط لوله جوشکاری و مونتاژ می شوند. اسپلیت تی یکی از اتصالات انشعابی در هات تپ است که می توان از آن نام برد. اما اتصالات نشت بند زمانی استفاده می شوند که نشتی ، خوردگی یا پوسیدگی لوله در عمق آب ها اتفاق بیفتد. در این زمان مجریان عملیات هات تپ قادر نخواهند بود تا فراید کلی عملیات هات تپ را که ملزم به جوشکاری روی خط لوله می باشد ، به اجرا در آورند. بنابراین برای جلوگیری از هدر رفت زمان و همچنین عدم توقف جریان سیال درون لوله از اتصالات نشت بند استفاده می کنیم.

البته باید بدانیم که فرایند نشتی گیری تنها زمانی پاسخگو خواهد بود که آسیب وارده به لوله خیلی زیاد نباشد. اگر لوله دچار شکستگی و تغییر مسیر شدید شده باشد نشت گیری با اتصالات نشت بند پاسخگوی نیاز تعمیراتی نخواهد بود.

اتصالات نشت بند شامل قطعات مکانیکی هستند که روی خطوط لوله واقع در عمق آب ها یا هر مکان دیگری که نیاز به استفاده از این اتصالات باشد نصب شده و از نشتی سیال درون لوله به خارج از محیط لوله جلوگیری می کنند.

انواع اتصالات نشت بند

کلمپ ها (Clamp) اصلی ترین اتصالات نشت بند هستند که در انواع مختلف و در مدل های متنوع تولید می شوند. هر کدام از سایزها و انواع مختلف کلمپ ها دارای کارکرد و ویژگی های منحصر به فردی برای نشت بندی خط لوله هستند.

 کلمپ ها اتصالاتی دو تکه هستند که با روش bolting به هم متصل می شوند و دور تا دور لوله را همچون کمربندی تحت محافظت و پوشش قرار می دهند. bolting به معنای پیچ و مهره کردن قطعات یک اتصال به هم است.

از کلمپ ها زمانی استفاده می شود که بخشی از خط لوله دچار آسیب ، شکستگی و ترک خوردگی شده و به دنبال آن نشتی رخ داده باشد.

برای مثال تصور کنید بر اثر اصابت یک جسم سخت به لوله ، در بدنه ی آن شکستگی و تغییر مسیر ایجاد شده باشد. در این شرایط استفاده از یک بست مکانیکی نظیر کلمپ نشت بند نمی تواند چاره ساز باشد بلکه باید با استفاده از دیگر اتصالات و روش ها ، عملیات نشت گیری را انجام داد. یکی از این روش ها انسداد خط لوله است که توسط دستگاهی به نام استاپل انجام می شود. در عملیات استاپل ابتدا روی لوله عملیات هات تپ انجام می شود و سپس فرایند انسداد جریان سیال ، تعمیرات و تعویض خط لوله در صورت ضرورت ، و در نهایت بازگرداندن خط به شرایط سابق به انجام خواهد رسید.

 در این روش مجموعه ی فرایندها نظیر جوشکاری اتصال روی خط لوله ، انجام عملیات هات تپ و انسداد خط لوله با دستگاه استاپل و از طریق پلاگ های مسدود کننده جریان انجام خواهد پذیرفت.

از دیگر اتصالات نشت بند که در مجموعه عملیات های هات تپ مورد استفاده قرار می گیرند اتصالات اسپلیت اسلیو (split sleeve) و اسمارت فلنج ها (smart flanges) را می توان نام برد.

اتصالات نشت بند اسپلیت اسلیو (split sleeve) به صورت گسترده در تعمیرات خطوط لوله کاربرد دارند. از این اتصالات روی خطوط لوله دارای جریانات نفتی ، گازی ، آب و مواد شیمیایی استفاده می شود. هر دو نیمه ی اتصال اسپلیت اسلیو پس از اتصال روی خط لوله سیستم یکپارچه مستحکمی را به صورت کمربندی دور تا دور لوله ایجاد می کنند. آب بندی این اتصالات با استفاده از پلیمرهای پلاستیکی یا الاستومر  یا گسکت ها انجام می شود. الاستومرها و یا گسکت ها با توجه به ماهیت شیمیایی و دمای سیال درون لوله انتخاب می شوند تا در طول فرایند نشتی گیری هیچ منفذی برای نشت سیال وجود نداشته باشد.

در اتصالات نشت بند اسپلیت اسلیو دو پد بالایی و پایینی در دسترس خواهد بود. پد بالایی به نیپل و فلنج نیز متصل است. در بیشتر مواقع نیازی به جوشکاری اسپلیت اسلیو روی خط لوله نیست اما بعضی اوقات ممکن است اتصالات نشت بند اسپلیت اسلیو پس از نصب روی خط لوله جوشکاری شوند تا ایمنی و کیفیت کار افزایش پیدا کند. بر روی لبه های پد بالایی و پایینی اسپلیت اسلیو برآمدی هایی هست که پیچ و مهره های استحکام دهنده اتصال روی آن بسته می شوند. پیش از آغاز عملیات نشت بندی در صورت خشک بودن سطح لوله ، آن را با لوبریکانت های مخصوص یا گریس پوشش دهی می کنند. پس از آن گسکت هایی را بنابر خصوصیات شیمیایی و دمای سیال درون لوله مابین اتصال اسپلیت اسلیو و لوله قرار می دهند. گسکت ها یا الاستومرها کیفیت عملیات نشت بندی را افزایش می دهند. پس از این مرحله پدهای بالایی و پایینی پیچ و مهره شده و تست فشار انجام می شود. در صورت تایید تست فشار عملیات به پایان خواهد رسید. 

اسمارت فلنج ها (smart flanges) نیز نوع دیگری از اتصالات نشت بند هستند که برای تعمیرات و نشت بندی در اماکن نامتعارف عملیاتی استفاده می شوند. از اسمارت فلنج ها برای عملیات های توسعه زیر دریایی استفاده می شود. مزیت استفاده از اسمارت فلنج ها راحتی در نصب و وزن پایین است. جمع بندی ساده ی دستگاه و استفاده ی آن در همه ی محیط های زیر دریایی و غیر آبی از دیگر مزیت های این اتصال می باشد.

اسمارت فلنج ها قطعات غیر جوشی یا مکانیکی هستند که در نقاط مختلفی که اجرای عملیات هات تپ مقدور نباشد مورد استفاده قرار می گیرند. زمانی که به ناحیه ای از یک خط لوله آسیب وارد و خط لوله دچار نشت سیال درون خود می شود ، به علت سختی کار غواصی و عدم وجود شرایط محیطی برای جوشکاری ، از اسمارت فلنج ها استفاده می شود.

برای استفاده از اسمارت فلنج ها قطعه ی کوتاهی از خط لوله را که دچار آسیب شده از خط لوله جدا می کنند. سپس یه قطعه لوله ی جدید جایگزین قطعه ی آسیب دیده می شود. پس از آن درز بین خط لوله ی قدیمی و قطعه ی لوله ی جدید توسط اسمارت فلنج ها و با روش bolting (پیچ و مهره)  پوشش دهی می شود. سپس تست فشار در محل نشست اسمارت فلنج روی لوله انجام می شود. در صورت تایید تست فشار جریان درون خط لوله برقرار می گردد.

با توجه به نکات فوق می توان گفت اتصالات نشت بند یکی از بهترین اتصالات خط لوله به منظور نشتی گیری و انسداد مجاری برون رفت سیال از درون لوله می شود. شرکت پیشگام صنعت ابزار هم در زمینه تهیه و تأمین کلمپ نشت بند، و هم در خصوص نصب و آب بندی خطوط لوله دارای تجارب بازرگانی و فنی و اجرایی است و ما ضمن بازدید از محل نشتی می توانیم بهترین راهکار را برای رفع نشتی پیشنهاد کرده و در صورت صلاح دید مشتری خود عملیات نشتی گیری را انجام دهیم. ممکن است جمع بندی مطالعات به این نتیجه منجر شود که استفاده از روش استاپل و هات تپ بهترین راهکار است و یا ممکن است ضمن مطالعات تیم مهندسی به بهره گیری از کلمپ نشت بند یا سایر تجهیزات اتصالی نشت بند متقاعد شود. هدف ما ارائه بهترین و مطمئن ترین و در عین حال کم هزینه ترین راهکار برای رفع مشکلات ناشی از خطوط لوله است.

دستگاه هات تپ و اجزای آن

دستگاه هات تپ و اجزای آن نیازمند بررسی های جز به جز خواهند بود تا درک عملیات هات تپ را برای خواننده ملموس تر سازند. دستگاه هات تپی از اجزای چندگانه ای سرهم بندی می شود و هر جزء آن تکمیل کننده و پیش برنده بخشی از فرایند برش روی لوله خواهد بود. دستگاه هات تپ و اجزای آن در نهایت و پس از پایان عملیات هات تپ از روی خط لوله و بقیه مجموعه جدا شده اما ولو و اتصالات روی خط لوله باقی می مانند.

دستگاه هات تپ و اجزای آن دستگاه هات تپ دستگاه هات تپ و اجزای آن
دستگاه هات تپ و اجزای آن

معرفی عملیات هات تپ

هات تپ به عملیاتی گفته می شود که طی آن از یک خط لوله تحت فشار به صورت ایمن انشعابی تهیه می شود. پروژه های هات تپ زمانی اجرا می شوند که در یک پالایشگاه یا نیروگاه قصد نصب انشعابات جدید روی خط لوله هایی را داریم که از پیش به بهره برداری رسیده اند و هم اکنون خارج کردن آن ها از سرویس توجیه فنی نخواهد داشت. علاوه بر این وقتی قسمتی از خط لوله با نقص مواجه شده و راه حل تعمیراتی پیش پای کارکنان است ، نمی توان خط لوله ای را که دارای جریانی از سیالات مختلف است ، تحت عملیات تعمیری قرار داد. بنابراین با استفاده از عملیات هات تپ می توان از خطوط لوله ای که تحت فشار و دارای جریان است هم انشعاب گیری کرد و هم عملیات تعمیری روی آن انجام داد. دستگاه هات تپ مهم ترین قسمت عملیات هات تپ را روی خط لوله به اتمام خواهند رساند.

 دستگاه هات تپ و اجزای آن

دستگاه هات تپ و اجزای آن از سرهم بندی اجزای مختلفی شکل می گیرد. این دستگاه در سایزهای مختلف از کوچک تا بزرگ برای عملیات های مختلفی ساخته می شود. این که کدام سایز دستگاه در عملیات های مختلف مورد استفاده قرار گیرد بستگی به گستردگی عملیاتی خواهد داشت. تیم کارشناسان عملیات هات تپ با توجه به درخواست و نیازهای مشتری تعیین کننده نوع و سایز دستگاه خواهند بود.

اولین جزء دستگاه هات تپ قطعه ای است به نام شفت. شفت دستگاه هات تپ بلند است و وظیفه ی پیشروی قطعات بُرنده ی دستگاه را به عهده دارد تا روی لوله برش مناسبی ایجاد شود.

 شفت دستگاه از یک سر به اهرمی متصل می شود که توسط اپراتور و به صورت دستی به سمت جلو حرکت می کند و از سمت دیگر به هولدر یا نگهدارنده کاتر دستگاه هات تپ پیچ و مهره می شود. این اتصال باید به گونه ای مستحکم باشد که پس از اصطکاک بالایی که بین لوله و کاتر در هنگام برش به وجود می آید ، موجب اشکال در کار و شکل شفت نشود و یا اینکه شفت را از موقعیت خود خارج نکند.

قطعه بعدی گیربکس است. گیربکس همان طور که از نامش پیداست وظیفه چرخاندن کاتر را بر عهده دارد. اما همین گیربکس نیاز به نیروی محرک خارجی دارد تا بتواند با نیروی دریافتی از محرک ، حرکت دورانی داشته و  کاتر را بچرخاند. نیروی لازم جهت چرخش گیربکس خارج از بدنه دستگاه هات تپ و با استفاده از دستگاه پاور پک ( پاور یونیت ) که عموما از نوع هیدرولیکی است تأمین می شود. خود دستگاه پاور پک توسط نیروی برق راه اندازی خواهد شد. این دستگاه نیروی هیدرولیکی را که عموما با مایعی سیال مثل روغن به وجود می آید از یک قطعه شلنگ مانند به سمت قطعه ای به نام مولتی پلیر ( واسطه بین شلنگ و گیربکس ) می فرستد. قطعه مولتی پلیر با ساختاری که دارد نیروی محرک دریافتی را تقویت کرده و به گیربکس انتقال می دهد. گیربکس نیز با گردش خود کاتر را می چرخاند. روغن خروجی از دستگاه پاور پک پس از خروج از قطعه مولتی پلیر وارد شلنگ دیگری شده و به سمت محفظه ی روغن دستگاه پاور پک سرازیر می شود.

در قسمت پایینی دستگاه هات تپ ، شفت با استفاده از اتصالات پیچ و مهره ای مستحکم به نگهدارنده کاتر ( هولدر کاتر ) وصل می شود. کاتر دستگاه هات تپ دایره ای شکل است و یک مسیر دایره ای را روی لوله برش می دهد. دندانه های کاتر از جنس الماس است که به خوبی می توانند روی سخت ترین آلیاژهای سازنده لوله ، برش ایجاد کنند. این دندانه ها گاهی اوقات از الماس ساخته می شوند اما ممکن است در برخی موارد الماسه ها را روی این دندانه ها وصل کنند.

در وسط کاتر نیز مته ای قرار دارد که به آن مته راهنما گفته می شود. مته راهنما اولین قطعه از ماشین هات تپ است که وارد خط لوله می شود. این مته روی بدنه خود پین هایی دارد که پس از برش لوله گشوده می شوند و مانع از سقوط قطعه بریده شده به داخل خط لوله می شوند.

قطعه بریده شده را در اصطلاح هات تپی کوپن می نامند. بیرون آمدن کامل کوپن به همراه مته وکاتر نشان دهنده انجام موفقیت آمیز عملیات هات تپ است.

مجموعه ی کاتر ، هولدر و مته راهنما در محفظه ای به نام آداپتور قرار دارند.

نصب دستگاه هات تپ و اجزای آن روی خط لوله عملیاتی

همان طور که در مقالات پیشین و در بحث اتصالات و ولو (valve ) گفته شد ، پیش از نصب دستگاه هات تپ و اجزای آن روی خط لوله ، اتصالات و فیتینگ ها و هم چنین شیر ولو نصب شده اند. در واقع دستگاه هات تپ مستقیما روی فلنج بالایی ولو نصب خواهد شد و کاتر دستگاه هات تپ از درون محفظه ولو وارد بخش اتصالات و سپس لوله ی اصلی خواهد شد.

تمامی اقدامات ایمنی پیش از نصب مجموعه هات تپ و هم چنین پس از نصب تمامی قطعات و دستگاه ها روی خط لوله مورد نظر انجام خواهد شد. دستگاه هات تپ نیز از این قاعده مستثنی نیست. دستگاه هات تپ در عملیات هات تپ به صورت موقت روی مجموعه نصب خواهد شد. در توضیحات بالا ذکر شد که دستگاه هات تپ از اجزای مختلفی سر هم بندی می شود. تمامی این اتصالات در سرهم بندی دستگاه هات تپ تست خواهد شد تا در حین انجام کار نشتی و نقص فنی نداشته باشند. این تست تحت عنوان تست هیدرواستاتیک شناخته خواهد شد. تست هیدرولیکی دستگاه را تحت فشارهای هیدرولیکی قرار خواهد داد تا از عدم بروز هر گونه نشتی اطمینان حاصل شود. در حین اجرای تست نشانگرهایی در دسترس قرار خواهند گرفت که به کارکنان عملیات هات تپ این اطمینان را می دهند که دستگاه توانایی تحمل فشارهای وارده از سوی سیال خروجی از خط لوله را دارد و هیچ گونه منفذی درون آن وجود ندارد.  

 

وظیفه اپراتور در عملیات هات تپ

اپراتور فردی است که در حین عملیات هات تپ در کنار دستگاه بوده و وظیفه تأمین نیروی محرک لازم جهت پیشروی شفت را بر عهده دارد.

در قسمت بالایی دستگاه های هات تپ اهرمی تعبیه شده تا با چرخاندن آن اپراتور بتواند کار پیشروی دستگاه را انجام دهد. این اهرم مستقیما به شفت متصل است و اپراتور با هر با چرخاندن آن شفت و کل مجموعه دستگاه هات تپ را رو به جلو هدایت می کند. اپراتور های دستگاه هات تپ می بایست وارد به کار خود باشند و تجربه کافی برای انجام این کار را کسب کرده باشند. در زمان شروع عملیات و با چرخاندن اهرم دستی ، اپراتور متوجه روان بودن و آسانی چرخش اهرم خواهد بود. در این مرحله اپراتور خواهد دانست که دستگاه هات تپ کماکان در حال پیشروی از دهانه ولو به سمت لوله اصلی است و هنوز درگیری برشی به وجود نیامده است. به محض این که مته راهنما به لوله برخورد کند ، اپراتور متوجه درگیری و سختی چرخش اهرم خواهد شد.

پس از برش اولیه لوله توسط مته دوباره اهرم به حالت روان کار کرده و به آسانی می چرخد. اینجا دقیقا نقطه ای است که اپراتور باید با پیشبرد دستگاه منتطر رسیدن دندانه های کاتر به لوله باشد. پس از رسیدن کاتر به لوله و برخورد آن ها به هم از روان بودن کار و آسانی چرخش اهرم کاسته شده و اپراتور نیاز به نیروی بیشتری برای چرخاندن اهرم خواهد داشت.

با هر بار گردش کاتر ، برش روی لوله عمیق تر خواهد شد. اپراتور در این مرحله باید دقت زیادی به خرج دهد. ا یجاد وقفه لازم برای گردش کامل کاتر و سپس پیشروی دستگاه به جلو می تواند برش درستی روی لوله ایجاد کند. عجله در پیشبرد دستگاه موجب آسیب به کاتر و کل مجموعه دستگاه خواهد شد. هم چنین کندی عملکرد اپراتور باعث اتلاف هزینه و وقت خواهد شد.

دستگاه هات تپ در اندازه ها و سایزهای متفاوتی موجود است و در هر عملیات هات تپی با توجه به نیازها و شرایط عملیاتی سایز آن انتخاب خواهد شد. 

 

 

اسپلیت تی و WPS

دستورالعمل مشخصات جوشکاری (Welding Procedure Specification) یکی از مهم ترین مستندات در ساخت اسپلیت تی به شمار می رود. از آن جا که بخش اعظم فرایند ساخت این اتصال از طریق حوشکاری انجام می شود تهیه و تدوین استانداردهای مرجع جهت افزایش صریب کیفیت محصول و اطمینان به مشتری بسیار راهگشا خواهد بود. از جمله این دست مستندات WPS یا دستورالعمل مشخصات جوشکاری می باشد که کلیه فرایندهای مربوط به جوشکاری قطعات و اتصالات را تشریح و روشن می نماید.  این مستند شامل روش های اجنما جوشکاری عر یک از اتصالات اسپلیت تی روی یکدیگر، و نیز نکات لازم در انتخاب جوشکاران خواهد بود.

استاندارد WPS باید توسط کسی نوشته شود که توانایی و تبحر لازم در خصوص بازرسی جوش را داشته باشد، با انواع روش های جوشکاری خطوط لوله آشنایی کامل داشته باشد، متریال ها و شرایط کاربردی و اصول جوشکاری روی آن ها را بداند و نیز آشنایی کامل با ضریب خطرات فنی و ایمنی در خصوص رویدادهای مربوط به جوشکاری را داشته باشد. در تدوین این مستند تسلط بر تنش های وارده از نواحی مختلف بر خطوط جوش و تحمل خستگی جوش در مقابل فشارها و تنش های وارد از نکات کلیدی و مهم محسوب می شود که عدم اطلاع از آن ها عملاً صلاحیت فرد مورد نظر برای تدوین WPS ساخت اسپلیت تی را زیر سوال خواهد برد. در صورتی که تدوین کننده WPS اسپلیت تی این اطلاعات را نداشته باشد بدون شک در تدوین بهترین روش برای جوشکاری و ساخت اسپلیت تی دچار مشکل خواهیم شد

wps یکی از استانداردهای بازرسی جوش split tee  است. اسپلیت تی اسپلیت تی و WPS IMG 4735
اسپلیت تی پیش از نصب باید مورد بازرسی بر اساس مستندات WPS قرار بگیرد.

در یک مستند WPS برای ساخت و جوشکاری اسپلیت تی متغیرهای متعددی باید تدوین و مورد اشاره قرار گیرند. اولین آن ها نحوه انجام فرایند جوشکاری خواهد بود. باید مشخص شود که جوشکاری به صورت دستی یا خودکار و اتوماتیک انجام خواهد شد.  تدوین مشخصات طرح اتصالی که جوشکاری برای ساخت آن انجام خواهد شد نیز از الزامات اصلی کار محسوب می شود. ذکر فلز پایه یعنی نوع و جنس فلزی که جوشکاری روی آن انجام خواهد شد و نیز ضخامت آن هم از مواردی است که باید بدان اشاره کرد.

بر حسب این اطلاعات می توان در خصوص متریال ها و ابزارهای مورد نظر برای انجام جوشکاری و ساخت اسپلیت تی اظهار نظر کرد. در درجه اول نوع الکترودی که برای جوشکاری مورد استقاده قرار خواهد گرفت از اهمیت بالایی برخوردار است. تدوین کننده WPS باید مشخص کند که بر اساس داده ها و اطلاعات جمع آوری شده چند تعداد پاس جوش  مورد نیاز خواهد بود و در هر پاس از چه نوع الکترودی استفاده خواهد شد. وضعیت و زاویه انجام عملیات جوشکاری از دیگر نکات حائز اهمیتی است که در جوشکاری اسپلیت تی باید مورد توجه قرار گیرد. باید مشخص شود که در هر پاس جوشکاری در زاویه تخت، افقی، عمودی یا بالای سر انجام خواهد شد.

عملیات پیشگرم سازی متریال های جوشکاری و عملیات حرارتی اتصال ساخته شده اسپلیت تی پس از جوشکاری از دیگر آیتم هایی هستند که در WPS در خصوص کم و کیف شان توضیحات لازم داده خواهد شد. عملیات پیشگرم سازی قطعات اسپلیت تی به این منظور انجام می شود که پیش از جوشکاری قطعه دچار آسیب های جانبی نظیر ترکیدن، پیچیدن و مواردی از این دست نشود. همچنین باید اشاره شود که هر قطعه بر حسب نوع متریال خود تا یک دمای مجاز قابلیت های فیزیکی و مکانیکی خود را حفط می کند و اگر دما بیش از آن شود دچار الاستسیته و مواردی از این دست می شود. بنابراین چه در مرحله پیشگرم سازی و چه حین جوشکاری روی قطعات باید این حد مجاز را رعایت کرد و دمایی را به آن تحمیل نکرد که دچار آسیب شود.

عملیات حرارتی تنش زدایی نیز پس از ساخت اسپلیت تی روی آن انجام می شود؛ معمولاً در فرایند جوشکاری قسمی عدم توازن و تعادل در خصوص بخش ها و اجزای متریال فطعه رخ می دهد. چرا که برای مثال بخشی از آن در معرض حرارت جوش دچار تغییرات آلیاژی ای شده است که سایر بخش های از آن مبری بوده اند. لذا به منظور رفع این مسأله و بازگرداندن تعادل آلیاژی به قطعه، اسپلیت تی را در یک دمای متعادل حرارت می دهند و به مرور حرارت را بالا می برند تا تنش های ایجاد شده در نواحی جوش به مرور همسان و متعدال شوند و قطعه به همگنی و یکنواختی مورد نظر دست یابد.

تایید اسپلیت تی توسط تست wps اسپلیت تی اسپلیت تی و WPS IMG 3126
اسپلیت تی نصب شده روی خط لوله، از پیش بر حسب گزارش WPS مورد تایید کارفرما قرار گرفته است

موارد ذکر شده بخشی از مستندات WPS بود که در خصوص جوشکاری قطعات اسپلیت تی روی یکدیگر و ساخت این اتصال خطوط لوله می بایست مورد توجه قرار گیرند. اتصال اسپلیت تی با توجه به نقش و کارکرد مهمی که در انشعابات خطوط لوله دارد باید تا جای ممکن از هر لحاظ مورد توجه ویژه قرار گیرد تا هیچ متغیر آسیب زایی در کار باقی نماند. در صورتی که نسبت به هر یک از متغیرها اهمال و بی توجهی شود بروز کوچک ترین آسیب و ایراد در این اتصال می توان هزینه های گزاف بر مجموعه صنعتی تحمیل کند. کافی است که به دلیل بی توجهی به فرایند جوشکاری ما با ایراداتی نظیر ترک جوش مواجه شویم. خصوصاً که اگر این دست ایرادات خود را پس از نصب و در فاز بهره برداری نشان دهند. در این شرایط چاره ای جز تعطیل کردن خط، انسداد خط یا انجام اقدامات اصلاحی با هزینه زمانی، انسانی و مالی بالاتر نخواهد بود. بنابراین نکته در این است که این متغیرها و نکات مربوط به آن ها حتما باید پیشاپیش و قبل از آغاز عملیات ساخت اسپلیت تی مورد شناسایی قرار گرفته شده باشند تا در فرایند هیچ اختلالی به وجود نیاید. در صورت رعایت تمامی این نکات، پروسه ساخت اسپلیت تی در کمترین زمان ممکن با بیشترین کیفیت به انجام خواهد رسید و تحویل مشتری داده خواهد شد.

الزامات نصب اسپلیت تی

نصب اتصالات و قطعات صنعتی روی همدیگر به منظور نیل به یک عملیات اجرایی از جمله فرایندهایی است که اهمیتی زیادی در کارکرد یک مجموعه در دراز مدت خواهد داشت. نصب اتصال اسپلیت تی روی لوله نیز از این قاعده مستثنی نیست و باید در خصوص آن تمامی احتیاطات لازم را به خرج داد تا در فاز بهره برداری از انشعاب دچار مشکل و آسیب نشویم. برای نصب قطعات روی همدیگر فیت بودن آن ها، عملکرد هر یک از قطعات، عملکرد مجموعه به هم متصل شده و مواردی از این دست نکاتی هستند که باید مورد توجه ویژه قرار گیرند. ارتباط هر یک از قطعات به بهترین و کاراترین شکل ممکن الزام اول در نصب آن ها روی همدیگر است. اگر این فرایند به گونه ای باشد که قطعات آن ارتباط کارکردی مد نظر را نداشتته باشند طبیعتاً مجموعه عملکرد صحیحی نخواهد داشت. در خصوص نصب اسپلیت تی روی خطوط لوله نیز وضع به همین منوال است. فرایند باید به گونه ای انجام شود که هم اتصال، و هم مجموعه آن با خود لوله و سایر اجزا به گونه ای باشد که عملیات هدایت سیال به درون انشعاب جدید به بهترین شکل ممکن رخ دهد.

نصب اسپلیت تی روی خط لوله الزامات نصب اسپلیت تی الزامات نصب اسپلیت تی photo5839253720087505979
جوشکاری و نصب اتصال اسپلیت تی

در خصوص فرایند نصب اسپلیت تی روی لوله و الزامات آن باید به نکاتی به شرح زیر اشاره کرد:

  • اولین نکته فیت کردن قطعات اتصال نسبت به همدیگر روی لوله است. اسپلیت تی یک اتصال دو تکه است و این دو بخش باید به گونه ای روی لوله فیت شوند که خلل و فرجی میان آن ها وجود نداشته باشد. گاهی برای مثال گاهی اوقات بدلیل اشتباهات در محاسیات و اندازه گیری ها، دو تکه اسپلیت تی هم اندازه همدیگر نیستند و در نتیجه فیت شدن آن ها امکان پذیر نمی باشد. در این صورت پیش از اتصال، باید قطعه بزرگ تر به اندازه قطعه کوچک تر برش زده شود تا فیت امکان پذیر شود. البته این نکته مشروط به این مهم است که سایز قطعات از استاندارد طراحی شده کمتر نباشد. اگر برش بخشی از پد اسپلیت تی باعث کاهش ضزیب مقاومت و ریسک پذیر شدن اتصال در برابر فشارهای وارده از ناحیه سیال و لوله شود، انجام این کار به صلاح نبوده و سازنده، باید فرایند ساخت قطعه مورد نظر اسپلیت تی را مجددا انجام دهد. در صورت هم سایز بودن نیز، نصل این دو تکه باید به صورت باشد که کاملاً در امتداد هم و بدون هر گونه فاصله و شکافی باشد.
  • استحکام در فرایند نصب از دیگر نکاتی است که باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد. چنان که می دانیم اسپلیت تی در ناحیه نصب تحت فشار سیال و لوله اصلی خواهد بود. فرایند نصب باید به گونه مهندسی و برنامه ریزی شده باشد که اسپلیت تی توان مقاومت در برابر این فشار را داشته باشد. بخشی از مقاومت اسپلیت تی به جنس و ضخامت متریالی خواهد بود که اتصال توسط آن ساخته شده ست. بخش دیگر مقاومت این اتصال نیز مربوط به کیفیت نصب قطعات این اتصال روی همدیگر است. اما بخش دیگر ماجرا نیز مربوط به شیوه نصب اتصال روی لوله است. فرایندهایی که برای نصل اسپلیت تی برنامه ریزی شده اند، و کم و کیف آن ها از این لحاظ حائز اهمیت اساسی است.
  • محل نصب دیگر فاکتوری است که باید مورد توجه قرار گیرد. به ظاهر این متغیر دارای اهمیت چندانی نیست، اما توجه به نیاز کارفرما در این خصوص بسیار حیاتی است. کارفرما بر حسب یک سری برنامه ریزی ها و محاسبات محل نصب اتصال اسپلیت تی را تعیین می کند. حال و اگر به هر دلیلی مجری فرایند ساخت و نصب اسپلیت تی در انتخاب محل نصب، نسبت به مطالبه کارفرما اهمال ورزد کلیت کار می تواند دچار چالش شود و چه بسا پروژه موضوعیت خود را از دست بدهد. برای مثال فرض کنید پیمانکار با اشتباهی ولو جزئی اسپلیت تی را در مجاورت محل مورد نظر کارفرما و در مکانی نصب کند که به دلیل فضای محدود امکان نصب انشعاب جدید روی آن وجود نداشته باشد. بی دقتی پیمانکار و مجری فرایند ساخت و نصب اسپلیت تی ممکن است از بیش از چند سانتیمتر تجاوز نکند اما این اهمال می تواند به قیمت لز دست رفتن کل فرایند تمام شود. لذا در این خصوص باید نسبت به مطالبه کارفرما بیشترین تعهد را داشت و حتی در صورتی که مجری فرایند پیشنهادی برای بهبود عملکرد مورد نظر کارفرما دارد، می تواند پیش از نصب با او در میان بگذارد تا پروژه نتایج بهترین به همراه داشته باشد.
  • آب بندی مهم ترین کارکردی است که یک اسپلیت تی باکیفیت نصب خود باید داشته باشد. ممکن است فرایند ساخت اسپلیت تی به بهترین نحو انجام شده باشد اما بی دقتی یا عدم تبحر در تدوین دستورالعمل نصب، باعث شود که فرایند نصب دچار ایراد باشد و اتصال توان و مقاومت کافی برای آب بندی مجموعه را نداشته باشد. در این شرایط با نشتی سیال مواجه خواهیم بود که نقصی اساسی در فرایند اجرایی محسوب خواهد شد. از این رو در این خصوص نیز باید تدابیر لازم را اندیشید و به بهترین نحو فرایند را به انجام رساند.
نصب اسپلیت تی الزامات نصب اسپلیت تی الزامات نصب اسپلیت تی splittee redious branch
نصب اسپلیت تی- split tee installation

اسپلیت تی ها به دو نحو مکانیکی یا جوشی روی لوله نصب می شوند. در حالت اول، اجزاء آب بند کننده اتصال پیچ و مهره و اورینگ ها خواهند بود و در حالت دوم جوشکاری. در هر دو صورت باید به عوامل و الزامات چهارگانه فوق توجه داشت. در تمامی مراحل طراحی، تهیه متریال، نیروی انسانی و ساخت، باید این  نکته را مدنظر داشت که خروجی محصول پس از نصب روی خط لوله عملکرد خود را نشان می دهد و از این رو تمامی مراحل باید با نظر داشت که آن چه نهایتاً کارفرما از ما می خواهد ترسیم و اجرایی شوند. پس از نصب اسپلیت تی روی لوله و اتصال ولو روی آن، انشعاب گیری انجام شده و انشعاب جدید روی اتصالات مذکور نصب می شود. در این مرحله است که می توان نسبت به عملکرد اسپلیت تی در فاز اجرایی و شرایط واقعی اطمینان حاصل کرد.

اسپلیت تی و انواع اتصال لوله

به طور کلی برای ایجاد انشعابات جدید در خطوط لوله از سه نوع اتصال استفاده می گردد. انتخاب هر یک از این اتصالات به متغیرهای عدیده خط لوله و سیال نظیر سایز لوله اصلی، نسبت سایز انشعاب جدید به سایز لوله اصلی، نوع سیال، فشار سیال، دمای سیال و مواردی از این دست بستگی دارد.

  1. اتصال اسپلیت تی:

اتصال اسپلیت تی از به روز ترین و متداول ترین اتصالات محسوب می شود که مزیت آن نسبت به سایر اتصالات داشتن مقاومت بالای اتصال در برابر فشارهای وارده می باشد. از اسپلیت تی برای انشعاباتی که از حساسیت بالایی برخوردار می باشند و فشار وارده روی اتصال بالا است و همچنین در انشعاباتی که سایز لوله بالاست و پروژه از حساسیت بالایی برخوردار است استفاده می شود. دلیل بالا بودن مقاومت و استحکام اتصال اسپلیت تی را می توان در روش فیتینگ و تثبیت آن به طور کامل بر روی لوله و مراحل جوشکاری بالای این نوع اتصال دانست.

فرایند ساخت اسپلیت تی از طریق جوشکاری اسپلیت تی اسپلیت تی و انواع اتصال لوله split tee weld
ساخت اسپلیت تی و مونتاژ قطعات آن

اسپلیت تی از چهار قسمت کلی پد بالا و پد پایین و نیپل اتصال و فلنج تشکیل شده است. عملیات مونتاژ این اتصال در دو مرحله انجام می گیرد. مرحله اول در داخل کارگاه تولیدی اتصال مونتاژ می گردد و مرحله نهایی  بر روی لوله اصلی در محل پروژه انجام می گیرد.

روش ساخت و مونتاژ اسپلیت تی:

همانطوری که در مطالب بالا گفته شد مونتاژ اولیه اتصال اسپلیت تی در داخل کارگاه انجام می گیرد. ابتدا لوله به طول و سایز مورد نظر با دقت بالا بریده می شود سپس در راستای طولی به دو قسمت تقسیم می شود. لازم به ذکر است کلیه عملیات برش کاری لوله با دستگاه هوا برش انجام می گیرد. بعد از انجام برش کاری لوله کلیه لبه های برش خورده این قطعه از اسپلیت تی با دقت کامل زاویه دار و برای انجام عملیات جوشکاری آماده می شوند. دو قسمت جدا شده لوله پد بالا و پایین اتصال نامیده می شوند.

عملیات بعدی مونتاژ کاری اتصال مربوط به پد بالایی می باشد. که نیپل اتصال و فلنج بایستی بر روی آن مونتاژ گردند. انجام این مرحله نیازمند دقت بسیار بالایی است. در ابتدا بر اساس سایز لوله انشعابی یا همان نیپل که بر روی پد نصب می گردد با استفاده از هوا برش البته با دقت بالا برش بر روی پد بالایی اسپلیت تی انجام می شود . لازم به ذکر است که در این مرحله از شابلون هایی برای برش دقیق سوراخ استفاده می گردد که قبلا توسط مهندسین طراحی گردیده است. پس از اتمام برشکاری و ایجاد سوراخ بر روی پد بالایی لبه های محل برش به طور کامل و دقیق پخ زده می شود تا عملیات جوشکاری نیپل بر روی آن با دقت بالایی انجام گردد. مرحله بعد مونتاژ اتصال نیپل و فلنج اسپلیت تی بر روی پد می باشد. در خصوص نیپل و فلنج نصب شده بایستی جوشکاری با بالاترین دقت و توسط افراد مجرب این کار انجام پذیرد. همچنین تراز کردن نیپل و فلنج حین عملیات جوشکاری از نکات مهم دیگر می باشد. در بعضی موارد انشعاب ممکن است به شکل زاویه دار باشد که بایستی اتصال نیپل به پد بالایی با زاویه باشد که عملیات مونتاژ آن به مراتب سخت تر از حالت قائم می باشد. پس از اتمام مونتاژ کاری اتصال آماده ارسال به پروژه جهت نصب بر روی لوله می باشد. لازم به ذکر است قبل از نصب و فیتینگ اسپلیت تی بر روی اصلی لوله تست جوش توسط بازرسین جوش بر روی اتصال انجام می گیرد ، تا صحت جوشکاری اتصال اسپلیت تی توسط کارفرما تأیید شود.

  1. اتصال سدل نیپل:

سدل نیپل یکی دیگر از اتصالاتی که در انشعاب گیری خطوط لوله به کار گرفته می شود. سدل نیپل به شکل نیم تنه حول لوله قرار گرفته می شود.

اجزای تشکیل دهنده سدل نیپل:

  1. سدل: یک قطعه به شکل حلقوی و هم سایز و هم ضخامت با لوله اصلی می باشد. روی لوله اصلی جوشکاری می شود و همچون جداره ای باعث تقویت نیپل در محل اتصال می گردد.
  2. نیپل: حکم ورودی انشعاب جدید را داراست نیپل به طور عمود در محل نصب و جوشکاری می شود. یک سر نیپل حلقوی است که بایستی به طور کامل بر سطح لوله یا مخزن بنشیند و سر دیگر آن کاملا صاف می باشد که فلنج بر روی آن نصب می گردد.
  3. فلنج: متناسب با فشار خط لوله و سایز انشعاب انتخاب می گردد و بر روی نیپل جوشکاری می شود.
جوشکاری سدل نیپل روی لوله و تست جوش اسپلیت تی اسپلیت تی و انواع اتصال لوله saddle nipple min
سدل نیپل

موارد استفاده سدل نیپل:

  1. در موادی که سایز لوله اصلی بسیار بزرگ می باشد و در انشعابات مخازن از این روش جهت ایجاد انشعاب استفاده می گردد.
  2. زمانی که سایز انشعاب کوچک باشد و فشار سیال موجود در لوله بالا نباشد.

اتصال ولدولت:

زمانی ازین روش اتصال استفاده می شود که نیاز داریم یک لوله بر روی لوله دیگر نصب گردد. این در حالی است که امکان نصب یک لوله به طور مستقیم بدون هیچ رابطی بر روی لوله دیگر وجود ندارد .این اتصال به عنوان حلقه واسط میان خط موجود و خط انشعابی عمل می کند. ولدولت جز اتصالات فاقد سدل می باشد.

این اتصال فقط شامل یک نیپل می شود که مستقیما روی لوله نصب می گردد. ولدولت از جمله اتصالاتی است که جوشکاری آن روی لوله به صورت سر به سر انجام می گیرد.(در جوش کاری سر به سر یا لب به لب یک از دو قطعه نسبت به خط جوش زاویه ۹۰ درجه دارند. )

ولدولت از هر دو سر به شکل v پخ خورده است که یک سر آن روی لوله قرار می گیرد و جوشکاری می شود و سر دیگر آن نیز فلنج قرار می گیرد و جوش می خورد. تنها ضامن بقای استحکام ولدولت کیفیت جوشکاری آن می باشد.

موارد استفاده از ولدولت:

  1. زمانیکه نسبت سایز انشعاب به سایز لوله اصلی بسیار پایین باشد
  2. زمانیکه سایز انشعاب گیری کوچک باشد
  3. زمانیکه فشار سیال درون خط پایین باشد.
ولدولت در کنار اسپلیت تی برای انشعاب گیری لوله استفاده می شود اسپلیت تی اسپلیت تی و انواع اتصال لوله weldolet min
ولدولت برای انشعاب لوله

تشخیص استفاده از هر یک از اتصالات ذکر شده بر عهده تیم مهندسی پیمانکار و کارفرماست. این مجموعه با تبادل اطلاعات و جمع آوری داده ها و بر اساس استانداردها و الزامات خطوط لوله و جوشکاری اتصال مورد نظر را انتخاب کرده و مطالعات و محاسبات لازم جهت ساخت طراحی و ساخت را انجام می دهند.

اسپلیت تی در مقایسه با دیگر اتصالات، فیتینگی قوی تر است بنابراین برای عملیات های سنگین تر انشعاب گیری از آن استفاده می شود، اما در صورتی که شرایط ساده تر و آسان تر بود از اتصالات دیگر استفاده می شود. در صورتی که نیاز به اسپلیت تی در نتیجه مطالعات ضروری تشخیص داده شد باید از اپراتورها و جوشکاران حرفه ای و بهترین ابزارها و تجهیزات برای ساخت اسپلیت تی بهره برده شود. این اتصال در مقایسه با سایر اتصالات دارای ویژگی منحصر به فردی است و آن دو تکه بودن و تمام محیطی بودن آن است.